B u d y n e k   D a w n e j   L o ż y

M a s o ń s k i e j   -   K ę t r z y n

Tuż za pozostałościami murów miejskich, gdzie kończy się Stare Miasto przy obecnym Rondzie imienia Jana Pawła II znajduje się budynek dawnej loży wolnomularskiej.

Budowę według projektu powiatowego architekta rozpoczęto w 1860 roku, a ukończono w 1864. Piętrowy, niewielki budynek na planie prostokąta ozdobiony jest czterema ośmiobocznymi wieżyczkami w narożach. Pięcioboczny ryzalit z klatką schodową, kryty dachem namiotowym przylega do korpusu głównego od strony wschodniej. Neogotycki wystrój architektoniczny elewacji budynku i jego bryła są zapożyczeniami zaczerpniętymi z późnego gotyku angielskiego. Na parterze znajdował się przedsionek oraz pięć pomieszczeń (m.in. izba rozmyślań, szatnia) natomiast piętro zajmowały reprezentacyjne pomieszczenia z salą biesiadną. Ze względu na wybudowanie loży w miejscu dawnej fosy miejskiej, już po trzech latach od ukończenia budowy rozpoczęto jej remont, który przeprowadzano i w latach kolejnych. Dobudowano m.in. werandę i klatkę schodową. Na początku XX w. założono instalację gazową i wodociągową. W latach 70-tych rozebrano płaski ryzalit na osi elewacji północnej. Po II wojnie światowej do lat 60-tych w budynku loży znajdował się Powiatowy Dom Kultury z salą projekcyjną i kinem. Przez następne lata budynek podlegał dewastacji. Po remoncie w latach 70-tych w budynku dawnej loży prowadził działalność Dom Kultury.

W 1999 r. budynek został gruntownie odrestaurowany. Obecnie znajduje się w nim siedziba Stowarzyszenia im. Arno Holza dla Porozumienia Polsko-Niemieckiego oraz Centrum Kultury "Zamek".